อุทยานธรณีโลกโคราช

ที่ตั้ง

อุทยานธรณีโลกโคราช ได้การรับรองจัดตั้งเป็นอุทยานธรณีประเทศไทย เมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ.2561 โดยมีสถานะเป็นอุทยานธรณีประเทศไทย 4 ปี เป็นสมาชิกเครือข่ายอุทยานธรณีประเทศไทย (TGN) พ.ศ. 2564 และได้รับการรับรองเป็นอุทยานธรณีโลกของยูเนสโก เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2566 ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ 5 อำเภอของจังหวัดนครราชสีมา ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในบริเวณลุ่มน้ำลำตะคอง ตอนกลางถึงตอนล่าง คือ อำเภอสีคิ้ว อำเภอสูงเนิน อำเภอขามทะเลสอ อำเภอเมืองนครราชสีมา และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ รวมพื้นที่ 3,167.38 ตารางกิโลเมตรหรือร้อยละ 13.22 ของพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา

Map of Khorat Geopark-2026

ความโดดเด่นทางธรณีวิทยา ธรรมชาติวิทยา ประเพณีและวัฒนธรรม

ความโดนเด่นทางธรณีวิทยาในระดับนานาชาติ

ลักษณะเฉพาะทางธรณีวิทยา เป็นลักษณะของหินและลำดับชั้นหินเกือบทั้งหมดของกลุ่มหินโคราช (Khorat Group) ในมหายุคมีโซโซอิกตั้งแต่หมวดหินภูกระดึงจนถึงหมวดหินภูทอกซึ่งส่วนใหญ่เป็นหินทรายที่สามารถเป็นตัวแทนลักษณะทางธรณีวิทยาส่วนใหญ่ของภาคอีสานหรือแผ่นธรณีอินโดจีน (Indochina Plate) ได้ลักษณะดังกล่าว เผยตัวให้เห็นชัดเจนในพื้นที่ลุ่มน้ำลำตะคองตอนกลาง-ล่าง โดยเฉพาะตามแนวถนนมิตรภาพซึ่งเข้าถึงพื้นที่ได้ง่ายกว่าส่วนอื่น ๆ ของภาคอีสาน

ลักษณะภูมิประเทศที่โดดเด่น 
1. ภูมิภาพเขารูปมีดโต้หรือเควสตาโคราช (Khorat Cuesta) และผาชัน(Escarpment) บริเวณขอบที่ราบสูงโคราช (Khorat Plateau) ของหินทรายหมวดหินพระวิหาร และหมวดหิน ภูพานที่ต้านทานมากกว่าหินโผล่ของหมวดหินอื่น ๆ ก่อให้เกิดเป็นเควสตา 2 แนวคู่ขนานกัน (Double Cuesta) เช่น เขายายเที่ยง เขาขนานจิต เขาซับประดู่ เขาเขียว เขาสามสิบส่าง เป็นต้น

2. ซากดึกดำบรรพ์ในอุทยานธรณีโลกโคราช สิ่งที่เป็นความพิเศษเฉพาะพื้นที่ (Unique) ในทางธรณีวิทยา คือ ฟอสซิลไดโนเสาร์ สัตว์ร่วมยุคจำนวนมากหลากหลายชนิดในชั้นหินกรวดมนปนปูนที่แทรกสลับชั้นอยู่กับหินทราย ในเขตอำเภอเมืองนครราชสีมา และฟอสซิลช้างดึกดำบรรพ์และสัตว์ร่วมยุครวมทั้งไม้กลายเป็นหินที่สะสมตัวอยู่ในชั้นตะกอนร่วนกรวดทรายในเขตอำเภอเฉลิมพระเกียรติ และอำเภอเมืองนครราชสีมาจนอาจกล่าวได้ว่า เมืองโคราช คือ มหานครแห่งบรรพชีวินหรือพาลีออนโตโปลิสของโลก (World Paleontopolis)  เช่น ราชสีมาซอรัส สุรนารีเอ (Ratchasimasaurus suranareae) สยามโมดอน นี่มงามมิ (Siamodon nimngami) สิรินธรนา โคราชเอนซิส (Sirindhorna khoratensis) และ สยาม แรปเตอร์ สุวัจน์ติ (Siamraptor suwati) เป็นต้น

แหล่งธรณีวิทยา

  1. พิพิธภัณฑ์ไม้กลายเป็นหิน
  2. แหล่งไดโนเสาร์โคราช
  3. บ่อดินภูเขาทอง
  4. พิพิธภัณฑ์ซากดึกดำบรรพ์โคกสูง
  5. บ่อเกลือหนองสรวง
  6. บ่อดินโป่งแดง
  7. พิพิธภัณฑ์ซากดึกดำบรรพ์ตำบลท่าช้าง
  8. บ่อทรายบ้านพระพุทธ
  9. กุมภลักษณ์มอจะบก
  10. แหล่งหินตัดสีคิ้ว
  11. วัดป่าเขาหินตัด
  12. ถ้ำเขาจันทน์งามและภาพเขียนสี
  13. ผายายเที่ยง
  14. จุดชมวิวเขายายเที่ยง
  15. หินทรายเขียวซับกระสังข์
  16. ผาบุคา
  17. วัดเขาพริก หรือ วัดพระพุทธบาทคีรีวันน์เขาพริก
  18. น้ำตกวะภูแก้ว
  19. วัดป่าภูผาสูง
  20. น้ำตกวังเณร
  21. พุบาดาล
  22. วัดเขาขาด
  23. เขาสามสิบส่าง
  24. แหล่งหินตัดสูงเนิน

แหล่งธรรมชาติวิทยา

แหล่งประเพณีและวัฒนธรรม

  1. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชฯ หนองระเวียง
  2. ศูนย์อนุรักษ์พันธุกรรมพืช คลองไผ่
  3. สวนพฤกษศาสตร์ มทส.
  4. ไทรงามเฉลิมพระเกียรติ
  5. ป่าหุบใหญ่ (เมืองลับแล)
  6. ป่าหนองเต็ง-จักรราช
  1. กำแพงประตูชุมพลและ อนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี
  2. พิพิธภัณฑ์เมืองนครราชสีมา
  3. ปราสาทหินพนมวัน
  4. เมืองเสมาและพระนอน
  5. ปราสาทเมืองแขก
  6. ศูนย์วัฒนธรรมเฉลิมราช บ้านยวน และตลาดไทย-ยวน
  7. ตลาดน้ำฉ่า
  8. เรือนโคราช เฉลิมวัฒนา
  9. แหล่งหินตัดสีคิ้ว
  10. ผ้าทอไท-ยวน
  11. วัดป่าเขาหินตัด
  12. ถ้ำเขาจันทน์งามและภาพเขียนสี
  13. วัดป่าภูผาสูง
  14. แหล่งหินตัดสูงเนิน